Bu terimler ekranlarda, loglarda ve rehberlerde birlikte kullanılır. Aynı görünen kimliklerin farklı amaçlarını özellikle ayırın.
Tasarım ve çalıştırma
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Entegrasyon | Bir veya daha fazla sistem arasındaki veri alışverişi ve işleme davranışı. |
| Proje / Project | Birlikte yönetilen kaynak, ayar ve dağıtım dosyaları. Projeler. |
| Route | Girişten başlayıp mesaj üzerinde çalışan adımlar dizisi. |
| Adım / Processor | Route içindeki dönüştürme, yönlendirme, doğrulama veya çağrı işlemi. |
| Component | HTTP, JDBC, JMS gibi bir protokol veya sistemle iletişim kuran yetenek. Bileşenler. |
| Endpoint | Bir bileşenin belirli adres ve ayarlarla kullanımı; örneğin direct:acceptOrder. |
| Consumer / Producer | Sırasıyla mesajı route’a alan giriş ve başka bir adrese gönderen çıkış. |
| EIP | Koşullu yönlendirme, bölme veya birleştirme gibi yeniden kullanılabilir entegrasyon deseni. |
| Bean | Route’lardan çağrılabilen nesne veya yardımcı işlev; özel Java davranışı da içerebilir. |
| Kamelet | Parametreleri olan, yeniden kullanılabilir entegrasyon parçası. |
| Route template | Değişen parametrelerle route üretmek için kullanılan akış şablonu. |
| Runtime | Kaynak dosyalarını gerçekten çalıştıran uygulama süreci. |
| Build | Commit edilmiş kaynaktan paket/imaj üreten işlem. Kurulumun build betiği dağıtımı da yapabilir. |
| Deployment | Kubernetes’te uygulama pod’larını ve istenen çalışma durumunu yöneten kaynak. |
| Simülasyon | Seçili akış bölümünü örnek mesaj ve alıcı yanıtlarıyla deneme. Simülasyon. |
| Ajan / Authoring agent | Geliştiricinin kendi kimliğiyle Lunex’e bağlanan, projeleri Git üzerinden geliştirip canlı deneyen yapay zekâ istemcisi. Ajanla geliştirme. |
| Ajan oturumu / Authoring session | İhtiyaç ve kabul örnekleriyle başlayıp push, canlı deneme ve her örneğin sonucunun bildirilmesiyle biten geliştirme döngüsü. İnceleme ve yayımlama insanda kalır. |
Mesaj ve API
Bu alanların ilişkisini ve nasıl okunup değiştirildiğini mesaj ve veri başvurusundaki Lunex örneğiyle öğrenebilirsiniz.
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Message | İşlenen mesaj; gövde, header ve ilgili metadata’yı içerir. |
| Body | Mesajın asıl içeriği; metin, nesne/liste veya ikili veri olabilir. JSON metni ile ayrıştırılmış nesne farklı türlerdir. |
| Header | Mesajla taşınan ad/değer bilgisi. Bir HTTP header’ı ile route içindeki her header’ın kapsamı aynı olmayabilir. |
| Exchange property | Route işleme bağlamında tutulan değer. Dış sisteme kendiliğinden gönderilen alan değildir. |
| Variable | Ara değer tutan ayrı ad/değer alanı. Öneksiz kullanım exchange’e özeldir; kapsamı genişletilmedikçe bağımsız isteklerle paylaşılmaz. Exchange property ile aynı alan değildir. |
| Exchange | Mesajın işlenmesi sırasında kullanılan çalışma bağlamı. |
| Expression / İfade | Body, header veya başka değerlerden sonuç hesaplayan ifade. Yazımı seçilen Language’a; sonucun kullanımı Set Body veya Choice gibi adıma bağlıdır. |
| API | Başka bir sistemin çağırabileceği işlemler ve veri sözleşmesi. |
| OpenAPI | HTTP API yollarını, işlemlerini, veri yapılarını ve belgelenmiş güvenlik gereklerini tanımlayan sözleşme. |
| Operation | Bir HTTP yöntemi ve yolunun birleşimi; örneğin POST /orders. |
| Schema / Şema | Verinin türünü, alanlarını ve kısıtlarını tarif eder. Şemayı tanımlamakla doğrulamayı etkinleştirmek ayrı kararlardır. |
| API publication | Bir API’nin ulaşılabilir adres, transport ve erişim politikasıyla dışarı açılması. |
| Queue / Kuyruk | Mesajların tüketiciye teslim edilene kadar broker’da beklediği yapı. |
| Broker / Artemis | Mesaj kabul eden, saklayan ve tüketicilere teslim eden servis. |
| Redelivery | Başarısız işlemin yeniden denenmesi. Route ve broker denemeleri farklı yerlerde ayarlanır. |
| Sorumluluk (custody) | Asenkron bir mesajı kabul eden Lunex’in, hedef mesajı kabul edene veya yetkili bir kişi onu bilerek silene kadar o mesajı tutma yükümlülüğü. |
| Dead letter | Teslim edilemeyen ve yeniden denenene veya silinene kadar saklanan mesaj. Kurulumun bütün dead letter’ları DLA adresinde, dead.letters kuyruğunda toplanır. |
| Park etme | Route’un, yeniden denemenin düzeltemeyeceği bir hatada io.etzel.lunex.ParkMessage fırlatarak mesajı, kuyruktan aldığı haliyle ve bir nedenle, hemen dead letter yapması. |
Kimlikleri karıştırmayın
| Kimlik | Ne için kullanılır? | Nereden gelir? |
|---|---|---|
| Project ID | Proje, dosyalar ve runtime ilişkisi. | Proje oluştururken seçilir. |
| Route ID | Akışın belirli route’unu tanımlar. | Route tasarımında belirlenir. |
| operationId | API işlemini implementation route’una bağlar. | OpenAPI operation’ında belirlenir; direct:<operationId> ile eşleşir. |
| Application ID | Sipariş numarası gibi iş uygulamasının anlamlı takip değeri. | Akışın lunex.monitor.applicationId property değeri. Nasıl atanır? |
| Message ID | İzlemede mantıksal mesajı bulur. | İzleme sistemi tarafından üretilir. |
| Run ID | Bir mesajın belirli çalıştırmasını ayırır. | Çalıştırma sırasında üretilir. |
| Correlation ID | İlişkili mesajları takip etmeye yardımcı olur. | Entegrasyonun taşıdığı/kaydettiği ilişkilendirme bilgisi. |
| OAuth/OIDC client ID | Kimlik sağlayıcıdaki uygulama kaydını tanımlar. | Kimlik yöneticisi tarafından oluşturulur. Kimlik rehberi. |
| Git commit | Kaynak kodun belirli sürümünü tanımlar. | Git commit işlemiyle oluşur. |
| Image tag | Registry’deki çalıştırılabilir imajın etiketidir. | Build, projenin son commit’inin kısa (7 karakterlik) kimliğini otomatik kullanır; commit yoksa latest. Elle girilmez. |
Ayarlar ve kaynaklar
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Property placeholder | {{order.queue}} gibi, değeri ortam ayarından gelen referans. |
| Secret | Parola veya erişim anahtarı gibi bilgileri runtime’a verme kaynağı. |
| ConfigMap | Gizli olmayan yapılandırma değerleri için Kubernetes kaynağı. |
| CPU request / limit | Sırasıyla planlama için istenen CPU payı ve izin verilen üst sınır. |
| Memory request / limit | Sırasıyla planlamada dikkate alınan RAM ve bellek üst sınırı. |
| Namespace | Kubernetes kaynaklarının ortak yönetildiği kapsam. |
| Recording level | Hangi izleme ayrıntılarının kaydedileceğini belirler; sonradan artırılması eski içeriği geri getirmez. |
| Retention | İzleme verisinin ne kadar süre erişilebilir tutulacağı. |
Mimari bu kavramların sınırlarını; sorun giderme günlük kullanımda nasıl ilişkilendirileceğini açıklar.